Kurallar
13: Vale Avı nasıl oynanır?
Kısa cevap: 8 kartlık bir desteden her el 5 kart dizilir — biri açık ortada, dördü kapalı köşelerde. Sıran gelince piyonunu bir köşe kartına düz (güvenli) ya da ters (Vale avı) koyarsın. Kartlar açılır, puanlar yazılır; toplamda 13 puana ilk ulaşan kazanır. Kurallar iki dakikada öğrenilir.
Neye ihtiyacın var?
- 8 kart — 4 sınıf, her sınıftan 2 adet: Kral, As, Kız, Vale. Kartın rengi/serisi önemsizdir, yalnızca sınıfı sayılır.
- Oyuncu başına 1 piyon — iki yüzü ayırt edilebilen, çevrilebilir bir jeton. Hem seçtiğin kartı işaretler hem de düz/ters modunu gösterir.
- 2–6 oyuncu. Uygulamada kart dizme, karma ve puanlamanın tamamı otomatiktir; gerçek masada iskambil destesinden 8 kart ayırarak da oynayabilirsin.
Bir el nasıl kurulur?
- 8 kart karıştırılır.
- Ortaya 1 kart açık, dört köşeye 1'er kart kapalı konur.
- Kalan 3 kart kimseye gösterilmeden kenarda bekler — yani köşelerde ne olduğunu kimse bilemez, ama ortadaki açık kart ipucu verir.
Sıran gelince ne yaparsın?
Her el rastgele bir oyuncudan başlar, sıra saat yönünde döner. Sıran gelince piyonunu kapalı dört köşe kartından birinin üzerine koyarsın:
- Aynı köşeyi birden fazla oyuncu seçebilir.
- Senden önce seçenlerin piyon yerlerini ve düz/ters durumlarını görürsün — gizli bilgi yok, blöf ve okuma var.
Piyonu koyarken oyunun asıl kararını verirsin:
- Düz piyon → güvenli oyun, standart puanlama.
- Ters piyon → Vale avı: Vale'yi bulursan büyük puan, bulamazsan ceza.
Puanlama nasıl işler?
Herkes seçimini yaptıktan sonra köşe kartları açılır. Kendi seçtiğin karta ve moduna göre puan alırsın:
Düz seçim (güvenli)
| Seçilen kart | Puan |
|---|---|
 As | +3 |
 Kral | +2 |
 Kız | +1 |
 Vale | 0 |
Ters seçim (Vale avı)
| Seçilen kart | Puan |
|---|---|
| Vale | +5 |
| Kız | −1 |
| Kral | −2 |
| As | −3 |
Ortadaki açık kart Vale ise ne olur?
Destede 2 Vale olduğundan, ortada Vale açıkken köşelerde en fazla 1 Vale kalabilir — av zorlaşır. Bu yüzden o elde ters seçim puanları 2 ile çarpılır:
| Seçilen kart | Puan (×2) |
|---|---|
| Vale | +10 |
| Kız | −2 |
| Kral | −4 |
| As | −6 |
Düz seçim puanları bu durumda değişmez.
Hep güvenli oynayabilir misin? (Zorunlu ters kuralı)
Hayır — oyunun tuzağı burada. Bir oyuncu üst üste en fazla 2 el düz oynayabilir; üçüncü elde ters seçim zorunludur. Ters oynadığında (zorunlu ya da gönüllü) sayaç sıfırlanır. Böylece kimse sonsuza dek güvenli köşede bekleyemez.
Oyunu kim kazanır?
El sonunda toplam puanı 13 veya üzeri olan oyuncu kazanır. Puanın eksiye düşebilir; alt sınır yoktur.
Beraberlik: aynı elde birden fazla oyuncu 13'ü geçerse, yalnızca eşiği geçenler arasında 1 ek el oynanır; en yüksek puan kazanır. Eşitlik bozulmazsa ek eller sürer — gerilim son ana kadar.
Bir oyun ne kadar sürer?
Çoğu oyun 8–11 elde biter (25.000 oyunluk simülasyon verisi). Oyuncu sayısı arttıkça oyun kısalır. Kurulumla birlikte tipik bir oyun 10–15 dakikadır.